Yatırım Sözlüğü

A

Açığa satış Sahip olunmayan bir varlığın, fiyatının düşeceği beklentisiyle ödünç alınarak satılması. Alış-satış farkı Bir varlığın anlık alış ve satış fiyatı arasındaki fark; spread olarak da bilinir. Altın sertifikası Fiziki altına dayalı olarak ihraç edilen ve borsada işlem gören menkul kıymet. Aracı kurum Yatırımcıların sermaye piyasası araçlarını alıp satmasına aracılık eden, SPK tarafından yetkilendirilmiş kuruluş.

B

Bedelsiz sermaye artırımı Şirketin iç kaynaklarını sermayeye ekleyerek ortaklarına ücretsiz yeni pay vermesi. BIST 100 Borsa İstanbul'da işlem gören en büyük 100 şirketin performansını ölçen ana endeks. Bileşik getiri Elde edilen getirinin yeniden yatırılarak sonraki dönemlerde de getiri üretmesi. Blokzincir İşlem kayıtlarının birbirine bağlı bloklar halinde, dağıtık bir ağda tutulduğu veri yapısı.

Ç

Çeşitlendirme Riski azaltmak için birikimi farklı varlık, sektör ve piyasalara dağıtma stratejisi.

E

Endeks Belirli bir piyasa veya varlık grubunun genel fiyat hareketini tek bir sayıyla ölçen gösterge. Enflasyon Mal ve hizmet fiyatlarının genel düzeyindeki sürekli artış; paranın alım gücünün düşmesi. Eurobond Devletlerin veya şirketlerin yabancı para cinsinden uluslararası piyasalarda ihraç ettiği tahvil.

F

F/K oranı Hisse fiyatının hisse başına kâra oranı; şirketin kazancına göre ne kadar değerlendiğini gösterir.

G

Gram altın Bir gram saf altının Türk lirası cinsinden fiyatı.

H

Halka arz Bir şirketin paylarını ilk kez borsada yatırımcılara satışa sunması. Hisse senedi Bir şirketin sermayesindeki ortaklık payını temsil eden menkul kıymet.

K

Kaldıraç Yatırılan teminattan daha büyük bir pozisyon açılmasını sağlayan mekanizma; kazancı da zararı da büyütür. KAP Kamuyu Aydınlatma Platformu: borsa şirketlerinin yasal bildirimlerini yayımladığı resmi platform. Kripto varlık Dağıtık defter teknolojisiyle elektronik olarak oluşturulan ve saklanan dijital varlık.

L

Likidite Bir varlığın değer kaybı yaşamadan hızlıca nakde çevrilebilme kolaylığı. Limit emir Alım veya satımın yalnızca belirlenen fiyattan ya da daha iyi bir fiyattan gerçekleşmesini sağlayan emir. Lot Borsada işlem görebilecek en küçük pay miktarı birimi.

M

Maliyet ortalaması Belirli aralıklarla sabit tutarda alım yaparak ortalama alış maliyetini dengeleme yöntemi. Marjin çağrısı Kaldıraçlı işlemlerde teminatın gerekli seviyenin altına düşmesi üzerine yapılan ek teminat talebi. MKK Merkezi Kayıt Kuruluşu: sermaye piyasası araçlarının yatırımcı bazında elektronik kaydını tutan kurum.

O

Ons Değerli madenlerde kullanılan ağırlık birimi; 1 ons yaklaşık 31,1 gramdır. Opsiyon Bir varlığı belirli bir tarihte belirli bir fiyattan alma veya satma hakkı veren sözleşme.

P

Parite İki para biriminin birbirine göre değerini gösteren oran. PD/DD oranı Şirketin piyasa değerinin defter (öz sermaye) değerine oranı. Piyasa emri O anda piyasadaki en iyi fiyattan hemen gerçekleşmesi istenen alım veya satım emri. Portföy Bir yatırımcının sahip olduğu tüm yatırım araçlarının bütünü.

R

Reel getiri Enflasyonun etkisi çıkarıldıktan sonra kalan gerçek getiri.

S

Soğuk cüzdan İnternete bağlı olmayan, kripto varlıkların özel anahtarlarını çevrimdışı saklayan cüzdan. SPK Sermaye Piyasası Kurulu: Türkiye'de sermaye piyasalarını düzenleyen ve denetleyen bağımsız kurum. Stablecoin Değeri ABD doları gibi bir varlığa sabitlenmeye çalışılan kripto varlık. Stop-loss Fiyat belirlenen seviyeye ulaştığında pozisyonu otomatik kapatan zarar durdur emri. Stopaj Gelir üzerinden kaynağında yapılan vergi kesintisi.

T

Takas Alım satım işlemi sonrasında paranın ve menkul kıymetin taraflar arasında el değiştirmesi. Takasbank Türkiye'de sermaye piyasası işlemlerinin takas ve saklama hizmetlerini yürüten kuruluş. TEFAS Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu: farklı kurumların fonlarına tek hesaptan erişim sağlayan platform. Temettü Şirketin dağıtılabilir kârından ortaklarına yaptığı nakit veya pay ödemesi. Teminat Kaldıraçlı veya vadeli işlemlerde pozisyon açabilmek için hesapta bulundurulması gereken tutar.

U

Uygunluk testi Yatırımcının bilgi, deneyim ve risk profiline göre hangi ürünlerin uygun olduğunu belirleyen değerlendirme.

V

Varlık sınıfı Benzer özellik ve risk profiline sahip yatırım araçları grubu: hisse, tahvil, döviz, emtia, kripto gibi. VİOP Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası: Borsa İstanbul bünyesindeki türev ürünler piyasası. Volatilite Bir varlığın fiyatındaki dalgalanmanın büyüklüğü; riskin temel göstergelerinden biri.

Y

Yatırım fonu Birçok yatırımcının birikimini profesyonel yönetici aracılığıyla ortak bir portföyde değerlendiren yapı. Yatırımcı Tazmin Merkezi SPK yetkili kurumların yükümlülüklerini yerine getirememesi halinde yatırımcılara belirli limitler dahilinde ödeme yapan kurum.